एका नगरात देवशर्मा नावाचा एक साधू राहत असे. लोक त्याला खूप मान देत असत आणि त्याला भरपूर दानधर्म करत. हळूहळू त्या साधूकडे सोन्याच्या मोहरांनी भरलेली एक मोठी पिशवी जमा झाली. साधू इतका कंजूस आणि शंकाखोर होता की, तो ती पिशवी क्षणभरही स्वतःपासून लांब करत नसे. अगदी झोपतानाही ती आपल्या उशाशी ठेवत असे.
आषाढभूती नावाच्या एका धूर्त ठगाची नजर त्या सोन्याच्या पिशवीवर पडली. त्याने विचार केला, “हा साधू कोणावरही विश्वास ठेवत नाही, त्यामुळे सरळ मार्गाने ही पिशवी मिळवणे अशक्य आहे. मला याचे शिष्य बनून विश्वास संपादन करावा लागेल.”
आषाढभूती साधूकडे गेला आणि म्हणाला, “महाराज, मला या संसाराचा वीट आला आहे. मला आपला शिष्य बनवून घ्या आणि मोक्षाचा मार्ग दाखवा.” साधूला त्याचे बोलणे खरे वाटले आणि त्याने त्याला आपला शिष्य बनवून घेतले. आषाढभूती खूप सेवा करू लागला, साधूचे पाय चेपणे, त्याला जेवण वाढणे अशी कामे करून त्याने साधूचा पूर्ण विश्वास जिंकला.
एके दिवशी साधूला एका दुसऱ्या गावी आमंत्रण आले. तो आपल्या शिष्याला (ठगाला) घेऊन प्रवासाला निघाला. वाटेत एक नदी लागली. साधूला तिथे स्नान आणि पूजा करायची होती. त्याने विचार केला की सोन्याची पिशवी सोबत पाण्यात नेता येणार नाही. त्याने ती पिशवी आपल्या छाटीत (कपड्यात) गुंडाळली आणि आषाढभूतीला बोलावले.
साधू म्हणाला, “वत्सा, ही माझी महत्त्वाची पिशवी आहे. मी स्नान करून येईपर्यंत याचे रक्षण कर. कोणालाही याला हात लावू देऊ नकोस.” आषाढभूती तर याच संधीची वाट पाहत होता. त्याने मोठ्या विनम्रतेने होकार दिला. साधू जसा नदीच्या पात्रात शिरला आणि डोळे मिटून मंत्र म्हणू लागला, तसा आषाढभूतीने ती सोन्याची पिशवी उचलली आणि जंगलाच्या दिशेने धूम ठोकली.
साधू जेव्हा स्नान करून बाहेर आला, तेव्हा त्याला तिथे ना आपला ‘शिष्य’ दिसला ना ‘सोन्याची पिशवी’. त्याला आपली चूक समजली की, त्याने एका अनोळखी व्यक्तीवर अति विश्वास टाकला होता. तो कपाळावर हात मारून रडू लागला, पण आता खूप उशीर झाला होता.
बोध (Moral):
“अनोळखी व्यक्तीवर किंवा ज्याच्याबद्दल पूर्ण माहिती नाही अशा माणसावर अति विश्वास ठेवू नये. लोभ हा नेहमी विनाशाकडे घेऊन जातो.”

Leave a Reply