एका घनदाट जंगलात एक पारवा (कपोत) आपल्या परिवारासह आनंदाने राहत होता. तो स्वभावाने अत्यंत दयाळू आणि सरळ होता. एके दिवशी त्याची भेट एका घुबडाशी झाली. घुबडाने पारव्याशी खूप गोड बोलून मैत्री केली. पारव्याला वाटले की घुबड हा एक विद्वान आणि शांत प्राणी आहे, म्हणून त्याने त्याच्याशी घट्ट मैत्री केली.
दोघेही रोज संध्याकाळी एकत्र भेटू लागले. पारवा आपल्या घरट्यातून घुबडासाठी काही खाऊ घेऊन जायचा. पण घुबडाचा स्वभाव मुळातच क्रूर आणि स्वार्थी होता. त्याला दिवसा दिसत नसल्यामुळे तो रात्री शिकार करायचा.
एके दिवशी पारव्याच्या मनात आले की, आपल्या मित्राला (घुबडाला) आपल्या घरी जेवायला बोलवावे. त्याने घुबडाला आपल्या झाडावर आमंत्रित केले. पारव्याने आपल्या पत्नीला सांगितले, “हा माझा प्रिय मित्र आहे, याचे स्वागत नीट झाले पाहिजे.”
रात्र झाली आणि घुबड तिथे पोहोचले. पण घुबडाला रात्रीचे स्पष्ट दिसत होते आणि त्याला खूप भूक लागली होती. पारव्याने आणलेले फळ आणि धान्य पाहून घुबड मनातल्या मनात हसले आणि विचार करू लागले, “या फळांनी माझी भूक भागणार नाही. समोर इतके रसाळ आणि कोमल पारवे असताना मी हे धान्य का खाऊ?”
आपल्या मैत्रीचा आणि पाहुणचाराचा विचार न करता, त्या कृतघ्न घुबडाने अचानक पारव्याच्या लहान पिल्लांवर हल्ला केला. पारव्याने त्याला थांबवण्याचा प्रयत्न केला, पण घुबडाने आपल्या तीक्ष्ण नख्यांनी पिल्लांना जखमी केले आणि त्यांना खाऊन टाकले.
पारव्याला आपल्या चुकीच्या निवडीचा खूप मोठा धक्का बसला. त्याने विचार केला, “ज्याच्याशी मी मैत्री केली, ज्याला मी माझा सखा मानले, त्यानेच माझ्या संसाराचा नाश केला.” पारवा आणि त्याची पत्नी जीवाच्या भीतीने तिथून उडून गेले. चुकीच्या संगतीमुळे पारव्याला आपले घर आणि मुले गमवावी लागली.
बोध (Moral):
“न विश्वसेदविश्वस्ते मित्रे चापि न विश्वसेत् ।” अर्थात: ज्याचा स्वभाव आपल्यापेक्षा पूर्णपणे भिन्न आणि क्रूर आहे, अशा व्यक्तीशी कधीही मैत्री करू नये. ज्यांच्याशी आपले विचार आणि संस्कार जुळत नाहीत, अशा लोकांची संगत अंतिमतः नुकसानास कारणीभूत ठरते.
Leave a Reply