Category: पंचतंत्राच्या गोष्टी

एका नगरात मणिभद्र नावाचा एक अत्यंत प्रामाणिक आणि दयाळू व्यापारी राहत होता. दुर्दैवाने, व्यापारात नुकसान झाल्यामुळे तो गरीब झाला. आपली संपत्ती गेल्यामुळे तो खूप दुःखी झाला आणि त्याने विचार केला की, “अशा दारिद्र्यात जगण्यापेक्षा मरण आलेले बरे.” त्या रात्री मणिभद्रच्या स्वप्नात एक जैन साधू (क्षपणक) आला. तो म्हणाला, “हे श्रेष्ठी, तू घाबरू नकोस. मी तुझ्या…

एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती. त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर (माकड) पाळले होते. राजा त्या वानरावर खूप विश्वास ठेवत असे. ते वानरही राजाशी खूप एकनिष्ठ होते. राजाने त्याला इतकी मोकळीक दिली होती की, ते वानर राजाच्या शयनकक्षातही (बेडरूममध्ये) कधीही जाऊ शकत असे. राजाचे इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण…

एका नगरात जीर्णधन नावाचा एक व्यापारी राहत होता. व्यापारात मोठं नुकसान झाल्यामुळे तो दुसऱ्या देशात जाऊन नशीब आजमावण्याचा विचार करू लागला. त्याच्याकडे पूर्वजांपासून चालत आलेला एक प्रचंड जड, एक हजार पल (सुमारे ५० किलो) वजनाचा लोखंडाचा तराजू होता. तो तराजू सोबत नेणं अशक्य होतं, म्हणून त्याने तो आपल्या लक्ष्मण नावाच्या मित्राकडे गहाण ठेवला आणि तो…

एका जंगलात पिंगलक नावाचा एक शक्तिशाली सिंह राहत होता. त्याचे दोन चाकर होते—एक कावळा आणि एक कोल्हा. हे तिघेही मिळून शिकार करायचे. एकदा शिकारीच्या दरम्यान सिंहाच्या पायाला मोठी जखम झाली, ज्यामुळे त्याला धावणे किंवा शिकार करणे अशक्य झाले. अनेक दिवस तिघेही उपाशी राहिले. कावळा आणि कोल्हा विचार करू लागले की, जर सिंहाने काही खाल्ले नाही,…

एका विस्तीर्ण वडाच्या झाडावर एक हंस राहत होता. तो दिसायला अत्यंत शुभ्र, शांत आणि विवेकी होता. त्याच झाडाच्या एका ढोलीत एक घुबड राहायला आले. दोघांची ओळख झाली आणि हळूहळू त्यांच्यात मैत्री झाली. हंस दिवसा अन्नाच्या शोधात बाहेर जायचा आणि घुबड रात्री बाहेर पडायचे, तरीही फांदीवर बसून ते गप्पा मारत असत. एके दिवशी एक शिकारी त्या…

एका विस्तीर्ण वडाच्या झाडावर चटका (चिमणी) आणि तिची पत्नी सुखाने राहत होते. चिमणीने नुकतीच अंडी घातली होती आणि ते दोघे आपल्या पिल्लांच्या आगमनाची वाट पाहत होते. एके दिवशी प्रचंड उष्णतेमुळे एक मदोन्मत्त हत्ती पिसाळल्यासारखा त्या झाडापाशी आला. त्याने आपल्या ताकदीच्या नशेत त्या वडाच्या झाडाच्या फांद्या तोडायला सुरुवात केली. दुर्दैवाने, ज्या फांदीवर चिमणीचे घरटे होते, ती…

एका मोठ्या जलाशयात तीन मासे राहत होते. त्यांची नावे त्यांच्या स्वभावानुसार होती: १. अनागतविधाता (जो येणाऱ्या संकटाचा आधीच विचार करतो). २. प्रत्युत्पन्नमती (ज्याची बुद्धी संकटाच्या वेळी तत्काळ उपाय शोधते). ३. यद्भविष्य (जो नशिबावर विसंबून राहतो आणि म्हणतो, “जे व्हायचे आहे ते होईलच”). एके दिवशी संध्याकाळी त्या जलाशयावरून काही कोळी (Fishermen) जात होते. त्यांनी पाहिले की…

एका सुंदर तलावात कम्बुग्रीव नावाचा एक कासव राहत होता. त्याच तलावाच्या काठी संकट आणि विकट नावाचे दोन हंस त्याचे मित्र होते. हे तिघेही रोज तासनतास गप्पा मारायचे. कासवाला खूप बोलायची सवय होती, म्हणून त्याला सगळे ‘बडबड्या’ म्हणायचे. एकदा त्या भागात मोठा दुष्काळ पडला. तलावाचे पाणी आटू लागले. हंस काळजीत पडले आणि त्यांनी दुसऱ्या मोठ्या तलावाकडे…