Category: पंचतंत्राच्या गोष्टी

एका नगरात मणिभद्र नावाचा एक अतिशय प्रामाणिक पण गरीब व्यापारी राहत होता. नशिबाच्या फेऱ्यामुळे त्याची सर्व संपत्ती नष्ट झाली होती. एके रात्री त्याच्या स्वप्नात एक पद्मनिधी (कुबेराचा दूत) आला आणि म्हणाला, “मणिभद्र, घाबरू नकोस. उद्या सकाळी मी एका संन्याशाच्या रूपात तुझ्या घरी येईन. तू फक्त माझ्या डोक्यावर लाठीने प्रहार कर, म्हणजे मी सोन्याचा बनून जाईन…

एका नगरात एक कौलिक (विणकर) आणि त्याचा मित्र रथकार (सुतार) राहत होते. एकदा एका उत्सवात विणकराने राजाच्या सुंदर कन्येला, राजकुमारीला पाहिले आणि तो तिच्या प्रेमात पडला. तो इतका व्याकुळ झाला की तो अंथरुणाला खिळला. त्याच्या सुतार मित्राने त्याला विचारले, “अरे, तू इतका दुःखी का आहेस?” विणकराने सर्व हकीकत सांगितली. सुतार मित्र बुद्धिमान होता, तो म्हणाला,…

एका नदीकाठी शालंकायन नावाचे एक महान ऋषी राहत होते. एके दिवशी ते नदीत स्नान करत असताना, आकाशातून उडणाऱ्या एका घारीच्या पंजातून एक छोटी उंदरी निसटली आणि थेट ऋषींच्या हातात पडली. ऋषी दयाळू होते. त्यांनी आपल्या तपोबलाने त्या उंदरीचे एका सुंदर मुलीमध्ये रूपांतर केले. त्यांनी तिला आपल्या घरी नेले आणि आपल्या पत्नीला सांगितले, “ही आपली मुलगी…

एका नगरात एक देवशक्ती नावाचा राजकुमार राहत होता. त्याच्या नशिबाने त्याला एक विचित्र आजार झाला होता—त्याच्या पोटाच्या आत एक विषारी साप राहत होता. तो साप राजपुत्राने खाल्लेले सर्व अन्न स्वतःच फस्त करायचा, ज्यामुळे राजकुमार दिवसेंदिवस अशक्त आणि फिकट होत चालला होता. अनेक वैद्यांनी प्रयत्न केले, पण कोणालाही त्या सापाला बाहेर काढता आले नाही. राजकुमार हताश…

एका नगरात एक अत्यंत गरीब पण सदाचारी ब्राह्मण राहत होता. तो कोणाकडेही काही मागत नसे, पण त्याच्या एका यजमानाने त्याला दान म्हणून दोन धष्टपुष्ट बैल दिले होते. ब्राह्मणाने अतिशय कष्टाने गवत आणि धान्य भरवून त्या बैलांना खूप चांगले जोपासले होते. एका चोराची नजर त्या बैलांवर पडली. त्याने विचार केला, “आज रात्री मी या ब्राह्मणाचे हे…

एका नगरात एक अतिशय श्रीमंत पण वृद्ध व्यापारी राहत होता. पत्नीच्या निधनानंतर त्याने एका सुंदर तरुण मुलीशी लग्न केले. ती मुलगी वयाने खूप लहान होती आणि तिला त्या वृद्ध व्यापार्‍याशी लग्न करणे अजिबात आवडले नव्हते. ती तरुण पत्नी आपल्या पतीचा तिरस्कार करायची. ती त्याच्याशी नीट बोलायची नाही आणि त्याच्यापासून नेहमी लांब राहण्याचा प्रयत्न करायची. बिचारा…

एका गावात एक भोळाभाबडा ब्राह्मण राहत होता. एकदा त्याने एका यज्ञप्रसंगासाठी एका दुसऱ्या गावातून एक धष्टपुष्ट शेळी (बकरी) विकत घेतली. तो आनंदाने ती शेळी आपल्या खांद्यावर टाकून घराकडे निघाला. वाटेत तीन ठग (चोर) बसले होते. त्यांनी पाहिले की शेळी खूप चांगली आहे. त्यांनी विचार केला की, ताकदीने ही शेळी ब्राह्मणाकडून हिसकावून घेण्यापेक्षा बुद्धीने त्याला फसवून…

एका विशाल वडाच्या झाडावर कपिंजल नावाचा एक चपळ पक्षी राहत होता. एके दिवशी तो अन्नाच्या शोधात दूर निघून गेला आणि तिथे त्याला खूप दिवस लागले. तो परत येईपर्यंत त्याच्या रिकाम्या घरट्यात एक ससा येऊन राहू लागला. जेव्हा कपिंजल परत आला, तेव्हा त्याने पाहिले की ससा त्याच्या घरात आहे. दोघांमध्ये कडाक्याचे भांडण सुरू झाले. कपिंजल म्हणाला,…

एका घनदाट जंगलात एक पारवा (कपोत) आपल्या परिवारासह आनंदाने राहत होता. तो स्वभावाने अत्यंत दयाळू आणि सरळ होता. एके दिवशी त्याची भेट एका घुबडाशी झाली. घुबडाने पारव्याशी खूप गोड बोलून मैत्री केली. पारव्याला वाटले की घुबड हा एक विद्वान आणि शांत प्राणी आहे, म्हणून त्याने त्याच्याशी घट्ट मैत्री केली. दोघेही रोज संध्याकाळी एकत्र भेटू लागले.…

एके काळी एका जंगलात खूप मोठा दुष्काळ पडला. नद्या, नाले आणि तळी सर्व सुकले. प्राण्यांना पिण्यासाठी पाणी मिळेनासे झाले. तेव्हा हत्तींचा राजा ‘चतुर्दंत’ याने आपल्या कळपाला एका मोठ्या सरोवराची माहिती दिली, ज्याचे नाव होते ‘चंद्रसरोवर’. हे सरोवर कधीच सुकत नसे. हत्तींचा तो प्रचंड मोठा कळप त्या सरोवराकडे निघाला. त्या सरोवराच्या काठावर अनेक सशांची बिळे होती.…