एका नगरात मणिभद्र नावाचा एक अतिशय प्रामाणिक पण गरीब व्यापारी राहत होता. नशिबाच्या फेऱ्यामुळे त्याची सर्व संपत्ती नष्ट झाली होती. एके रात्री त्याच्या स्वप्नात एक पद्मनिधी (कुबेराचा दूत) आला आणि म्हणाला, “मणिभद्र, घाबरू नकोस. उद्या सकाळी मी एका संन्याशाच्या रूपात तुझ्या घरी येईन. तू फक्त माझ्या डोक्यावर लाठीने प्रहार कर, म्हणजे मी सोन्याचा बनून जाईन आणि तुला तुझे गेलेले ऐश्वर्य परत मिळेल.”
दुसऱ्या दिवशी सकाळी, मणिभद्र घरी असताना एक न्हावी त्याला क्षौरकर्म (हजामत) करण्यासाठी तिथे आला होता. तितक्यात स्वप्नात सांगितल्याप्रमाणे एक संन्यासी तिथे आला. मणिभद्रने लाठी उचलली आणि संन्याशाच्या डोक्यावर हलका प्रहार केला. चमत्कार झाला! तो संन्यासी सोन्याचा बनला आणि जमिनीवर पडला. मणिभद्रने ते सोने घरात सुरक्षित ठेवले.
तिथे असलेला न्हावी हे सर्व डोळ्यांनी पाहत होता. त्याला वाटले, “अरे! हे तर किती सोपे आहे. संन्याशांना मारले की ते सोन्याचे बनतात. मग मी कशाला कष्ट करू? मी पण अनेक संन्याशांना मारून खूप श्रीमंत होईल!”
लोभाने पछाडलेला न्हावी धावत आपल्या घरी गेला. त्याने एक मोठी काठी तयार ठेवली आणि जवळच्या मठात जाऊन सर्व संन्याशांना अन्नाचे आमंत्रण दिले. अनेक संन्यासी त्याच्या घरी जेवायला आले. जसे ते संन्यासी घरात शिरले, तसे न्हाव्याने दारे बंद केली आणि आपल्या लाठीने त्यांच्यावर जोरात प्रहार करायला सुरुवात केली.
बिचारे संन्यासी रक्ताळले, कोणाचे डोके फुटले तर कोणाचे हात-पाय तुटले. त्यांचा आरडाओरडा ऐकून नगररक्षक (पोलीस) तिथे धावून आले. त्यांनी पाहिले की न्हाव्याने संन्याशांना बेदम मारले आहे. न्हाव्याला पकडून राजाच्या दरबारात नेले गेले.
न्यायाधीशांनी विचारले, “तू हे का केलेस?” न्हाव्याने सांगितले, “मी व्यापाऱ्याला असे करताना पाहिले होते, म्हणून मी पण केले.” राजाने त्याला कठोर शिक्षा दिली आणि विनाकारण संन्याशांना त्रास दिल्याबद्दल त्याला कारागृहात टाकले.
बोध (Moral):
“विना विचारं यत्कृतं तन् न कर्तव्यं कदाचन ।” अर्थात: दुसऱ्याचे अंधानुकरण कधीही करू नये. एखादी गोष्ट दुसऱ्यासाठी फायद्याची ठरली, तर ती आपल्यासाठीही तशीच असेल असे नाही. पूर्ण विचार केल्याशिवाय आणि सत्य परिस्थिती जाणून घेतल्याशिवाय कोणतेही पाऊल उचलल्यास पश्चात्ताप करावा लागतो.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply