एका मोठ्या जंगलात एक हत्ती राहत होता. तो खूप विशाल आणि बलवान होता, पण त्याला आपल्या शक्तीचा खूप गर्व होता. तो वाटेत येणाऱ्या झाडांना उखडून टाकायचा आणि इतर लहान प्राण्यांना त्रास द्यायचा.
त्याच जंगलात चतुर कोल्ह्यांची एक टोळी राहत होती. त्यांना त्या हत्तीची शिकार करून अनेक दिवस पुरेल इतके मांस मिळवायचे होते. पण एवढ्या मोठ्या हत्तीला मारणे कोल्ह्यांच्या ताकदीबाहेरचे काम होते. तेव्हा एका वृद्ध आणि अत्यंत धूर्त कोल्ह्याने सांगितले, “मी माझ्या बुद्धीच्या जोरावर या हत्तीला जाळ्यात अडकवून मारून टाकीन.”
कोल्हा हत्तीकडे गेला आणि त्याला वाकून नमस्कार करत म्हणाला, “हे गजराज! तुम्हाला वंदन असो. मी सर्व प्राण्यांच्या वतीने तुमच्याकडे आलो आहे.”
हत्तीने गर्वाने विचारले, “तू कोण आहेस आणि इथे कशासाठी आला आहेस?”
कोल्हा अत्यंत नम्रपणे म्हणाला, “महाराज, या जंगलात सध्या कोणीही राजा नाही. सर्व प्राणी घाबरलेले आहेत. आम्ही सर्वांनी मिळून असा निर्णय घेतला आहे की, तुमच्यासारखा बलवान आणि देखणा प्राणीच आमचा राजा होण्यास पात्र आहे. आज तुमचा राज्याभिषेक करण्याचे ठरवले आहे. सर्व प्राणी नदीकाठी तुमची वाट पाहत आहेत. कृपया आपण माझ्यासोबत चलावे.”
हत्तीला आपली स्तुती ऐकून खूप आनंद झाला. राजेपदाच्या लोभापायी तो कोल्ह्याच्या मागे चालू लागला. कोल्हा त्याला अशा एका मार्गावरून घेऊन गेला, जिथे खूप मोठा चिखल आणि दलदल होती.
कोल्हा चपळाईने बाजूने निघून गेला, पण हत्तीचे वजन जास्त असल्यामुळे तो त्या दलदलीत फसला. हत्ती जितका बाहेर येण्याचा प्रयत्न करायचा, तितका तो अधिक खाली खचत गेला.
हत्ती घाबरून ओरडला, “मित्रा कोल्ह्या, वाचव मला! मी या चिखलात अडकलो आहे.”
कोल्हा हसून म्हणाला, “महाराज, आता माझ्या शेपटीला पकडून बाहेर या! ज्याने आपल्या शक्तीचा गर्व केला, त्याचा असाच अंत होतो. आता आम्ही सर्व कोल्हे मिळून तुमची मेजवानी करू!”
काही वेळातच हत्ती त्या दलदलीत पूर्णपणे अडकला आणि कोल्ह्यांनी आपली युक्ती यशस्वी झाल्याचा आनंद साजरा केला.
बोध (Moral):
“बुद्धिर्यस्य बलं तस्य, निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम् ।” अर्थात: ज्याकडे बुद्धी आहे, त्याच्याकडेच खरी शक्ती असते. केवळ शारीरिक शक्तीवर गर्व करणाऱ्या माणसाचा पराभव एखाद्या लहान पण बुद्धिमान शत्रूकडूनही होऊ शकतो.

Leave a Reply