एका नगरात एक अत्यंत गरीब पण सदाचारी ब्राह्मण राहत होता. तो कोणाकडेही काही मागत नसे, पण त्याच्या एका यजमानाने त्याला दान म्हणून दोन धष्टपुष्ट बैल दिले होते. ब्राह्मणाने अतिशय कष्टाने गवत आणि धान्य भरवून त्या बैलांना खूप चांगले जोपासले होते.
एका चोराची नजर त्या बैलांवर पडली. त्याने विचार केला, “आज रात्री मी या ब्राह्मणाचे हे दोन्ही बैल चोरून नेईन आणि ते विकून श्रीमंत होईन.”
त्याच रात्री, तो चोर ब्राह्मणाच्या घराकडे निघाला असताना वाटेत त्याला एक भयानक, उंच आणि विक्राळ आकृती दिसली. तो एक ब्रह्मराक्षस होता. चोराने घाबरत विचारले, “तू कोण आहेस?” राक्षसाने उत्तर दिले, “मी ब्रह्मराक्षस आहे आणि मी या ब्राह्मणाला खाण्यासाठी चाललो आहे कारण मला खूप भूक लागली आहे. तू कोण?”
चोर म्हणाला, “मी चोर आहे आणि मी त्याचे बैल चोरायला चाललो आहे.” दोघांचेही ध्येय ब्राह्मणाचे नुकसान करणे हेच असल्यामुळे त्यांनी ठरवले की आपण एकत्र जाऊया.
ब्राह्मणाच्या घरी पोहोचल्यावर दोघेही आत शिरले. ब्राह्मण गाढ झोपला होता. राक्षसाने विचार केला, “आधी मी याला खाऊन घेतो, मग तू तुझे बैल घेऊन जा.” पण चोर सावध होता, तो म्हणाला, “नाही! जर तू याला खाताना तो ओरडला आणि जागा झाला, तर गडबडीत मला बैल चोरता येणार नाहीत. म्हणून आधी मी बैल चोरतो, मग तू याला खुशाल खा.”
राक्षस चिडला, तो म्हणाला, “तसे नाही! जर तू बैल नेताना त्यांचा खुळखुळाट झाला आणि हा जागा झाला, तर मला याला खाता येणार नाही. म्हणून आधी माझे काम होणार!”
दोघांमध्ये वादावादी सुरू झाली. चोर म्हणायचा “आधी मी,” तर राक्षस म्हणायचा “आधी मी.” त्यांचा आवाज इतका वाढला की त्या गडबडीत ब्राह्मण जागा झाला.
ब्राह्मण उठलेला पाहून चोराने आरडाओरडा सुरू केला, “ब्राह्मण देव, बघा! हा राक्षस तुम्हाला खायला आला आहे!” त्याच वेळी राक्षसाने ओरडून सांगितले, “ब्राह्मण देव, बघा! हा चोर तुमचे बैल चोरायला आला आहे!”
ब्राह्मणाला सर्व प्रकार समजला. त्याने लगेच आपली मंत्रशक्ती वापरून राक्षसाला पळवून लावले आणि हातातील काठीने चोराला चोप देऊन हुसकावून लावले. अशा प्रकारे दोन शत्रूंच्या आपापसातील अहंकार आणि स्वार्थामुळे ब्राह्मणाचे प्राणही वाचले आणि त्याची संपत्तीही वाचली.
बोध (Moral):
“शत्रव: अपि हितायैव विवदन्तः परस्परम् ।” अर्थात: जेव्हा दोन शत्रू आपापसात भांडतात, तेव्हा त्याचा फायदा तिसऱ्या सज्जन व्यक्तीलाच होतो. शत्रूचा कलह कधीकधी आपल्या रक्षणास कारणीभूत ठरतो.
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply