एका गावात एक भोळाभाबडा ब्राह्मण राहत होता. एकदा त्याने एका यज्ञप्रसंगासाठी एका दुसऱ्या गावातून एक धष्टपुष्ट शेळी (बकरी) विकत घेतली. तो आनंदाने ती शेळी आपल्या खांद्यावर टाकून घराकडे निघाला.
वाटेत तीन ठग (चोर) बसले होते. त्यांनी पाहिले की शेळी खूप चांगली आहे. त्यांनी विचार केला की, ताकदीने ही शेळी ब्राह्मणाकडून हिसकावून घेण्यापेक्षा बुद्धीने त्याला फसवून ती मिळवणे सोपे जाईल. त्यांनी एक योजना आखली आणि तिघेही थोड्या थोड्या अंतरावर उभे राहिले.
पहिला ठग: जेव्हा ब्राह्मण पहिल्या ठगाजवळ पोहोचला, तेव्हा तो ठग आश्चर्याने म्हणाला, “अरे ब्राह्मणदेव, हे काय? तुम्ही एका अशुद्ध कुत्र्याला आपल्या खांद्यावर घेऊन कुठे चालला आहात? हे तुम्हाला शोभत नाही!” ब्राह्मण चिडला आणि म्हणाला, “अरे मूर्खा, तुला दिसत नाही का? ही शेळी आहे, कुत्रा नाही. नीट डोळे उघडून बघ!” असे म्हणून ब्राह्मण पुढे गेला.
दुसरा ठग: थोड्या अंतरावर दुसरा ठग भेटला. तो जोरात हसू लागला आणि म्हणाला, “राम राम! ब्राह्मण असूनही तुम्ही या कुत्र्याला खांद्यावर घेतले आहे? विटाळ होईल ना तुम्हाला!” आता ब्राह्मणाच्या मनात थोडी शंका निर्माण झाली. त्याने शेळी खाली उतरवून पाहिले. त्याला ती शेळीच वाटली, पण त्याने विचार केला की, दोन लोक याला कुत्रा का म्हणत आहेत? तो पुन्हा पुढे निघाला.
तीसरा ठग: शेवटी तिसरा ठग भेटला. तो कपाळावर हात मारून म्हणाला, “अरेरे! कलियुग आले म्हणायचे! एक विद्वान ब्राह्मण चक्क एका कुत्र्याला खांद्यावर घेऊन फिरतोय! लोक काय म्हणतील?”
आता मात्र ब्राह्मणाचा स्वतःच्या डोळ्यांवरील विश्वास पूर्णपणे उडाला. त्याला वाटले की, “नक्कीच हे एखादे मायावी भूत किंवा राक्षस असावा, जो मला शेळीच्या रूपात दिसत आहे पण इतरांना तो कुत्रा दिसत आहे.” भीतीपोटी ब्राह्मणाने ती शेळी तिथेच सोडून दिली आणि तो पळत घरी निघून गेला.
मागे त्या तिन्ही ठगांनी आनंदाने ती शेळी पकडली आणि आपली मेजवानी साजरी केली.
बोध (Moral):
“बहुनां अविरोधात सत्यमपि बाध्यते ।” अर्थात: जेव्हा अनेक लोक एकच खोटे बोलतात, तेव्हा सत्याचा विजय होणे कठीण होते. इतरांच्या बोलण्यावर डोळे झाकून विश्वास ठेवण्यापेक्षा स्वतःच्या बुद्धीचा आणि विवेकाचा वापर करणे नेहमीच श्रेयस्कर असते.
Leave a Reply