एका विहिरीत गंगदत्त नावाचा बेडकांचा राजा राहत होता. त्याच्या स्वतःच्या नातेवाईकांनी आणि बांधवांनी त्याचा खूप अपमान केला आणि त्याला सत्तेवरून खाली खेचले. गंगदत्त संतापाने लाल झाला. त्याने विचार केला, “ज्यांनी माझा अपमान केला आहे, त्यांना मी अद्दल घडवीनच!”
बदल्याच्या भावनेने पछाडलेला गंगदत्त विहिरीबाहेर आला. तिथे त्याला एक ‘प्रियदर्शन’ नावाचा काळा साप दिसला. बेडूक सापाच्या बिळाजवळ गेला आणि म्हणाला, “सापदादा, मला तुझ्याशी मैत्री करायची आहे आणि तुला मेजवानी द्यायची आहे.”
साप आश्चर्याने म्हणाला, “तू तर माझे अन्न आहेस! मग तू माझ्याशी मैत्री कशी करू शकतोस?”
गंगदत्त म्हणाला, “माझ्या नातेवाईकांनी माझा छळ केला आहे. मला त्यांचा सूड घ्यायचा आहे. तू माझ्या विहिरीत चल आणि माझ्या शत्रूंना (बेडकांना) खाऊन टाक. मी तुला सुरक्षितपणे विहिरीत नेईन.”
साप तयार झाला. गंगदत्तने सापाला विहिरीत एका कोपऱ्यात लपवून ठेवले. दररोज गंगदत्त सापाला आपल्या एका शत्रूची माहिती द्यायचा आणि साप त्याला खाऊन टाकायचा. हळूहळू गंगदत्तचे सर्व शत्रू संपले.
आता गंगदत्त आनंदी होता, पण सापाची भूक वाढली होती. साप म्हणाला, “गंगदत्त, तुझे शत्रू तर संपले. पण आता मी काय खाऊ? मला खूप भूक लागली आहे.”
गंगदत्त घाबरला. त्याने सापाला बाहेर जाण्याची विनंती केली. पण साप हसून म्हणाला, “मी आता या विहिरीचा राजा आहे. बाहेर जाणे आता अशक्य आहे. आता तू मला तुझे मित्र आणि नातेवाईक खायला दे.”
हळूहळू सापाने गंगदत्तचे मित्र, त्याची पत्नी आणि त्याची मुलेही खाऊन टाकली. शेवटी एक दिवस असा आला की विहिरीत फक्त गंगदत्त उरला होता. सापाने गंगदत्तवरही हल्ला केला आणि त्यालाही खाऊन टाकले. अशा प्रकारे आपल्याच बांधवांचा द्वेष केल्यामुळे अख्ख्या बेडकांच्या कुळाचा आणि स्वतः गंगदत्तचाही अंत झाला.
बोध (Moral):
“शत्रूची मदत घेऊन आपल्याच लोकांचा नाश करणे म्हणजे स्वतःच्या मृत्यूला आमंत्रण देणे होय.” अर्थात: कौटुंबिक किंवा अंतर्गत वाद हे घरातच मिटवावे लागतात. जर आपण बाहेरच्या शत्रूला आपल्या वादात ओढले, तर तो आधी आपल्या शत्रूला संपवेल आणि शेवटी आपल्यालाही सोडणार नाही.

Leave a Reply