एका विशाल वडाच्या झाडावर बगळ्यांचा एक मोठा थवा राहत होता. त्याच झाडाच्या ढोलीत (खोपा) एक क्रूर आणि विषारी साप राहत असे. तो साप संधी मिळताच बगळ्यांची अंडी आणि लहान पिल्ले खाऊन टाकायचा.
एके दिवशी, सापाने पुन्हा एका बगळ्याची पिल्ले खाल्ली. तो बगळा खूप दुःखी झाला आणि नदीकाठी रडत बसला. तिथे एक कर्कट (कॅब/खेकडा) होता. त्याने बगळ्याला विचारले, “मित्रा, तू इतका का रडतोयस?”
बगळ्याने आपली व्यथा सांगितली. खेकड्याने विचार केला की, “बगळे तर माझे नैसर्गिक शत्रू आहेत, ते आम्हाला खातात. मग मी याला अशी एक युक्ती सांगतो की ज्यामुळे सापाचाही नाश होईल आणि या बगळ्यांचेही नुकसान होईल.”
खेकडा म्हणाला, “बगळेदादा, तू घाबरू नकोस! तू एक काम कर. त्या जवळच्या मुंगसाच्या बिळापासून ते सापाच्या ढोलीपर्यंत माशांचे छोटे तुकडे पसरवून ठेव. मुंगसाला मासे खूप आवडतात. तो मासे खात खात सापाच्या बिळापर्यंत जाईल आणि सापाला मारून टाकेल.”
बगळ्याला ही युक्ती खूप आवडली. त्याने तसेच केले. माशांचा सुगावा लागताच मुंगूस बाहेर आला आणि मासे खात खात झाडावर चढला. तिथे त्याला तो साप दिसला. मुंगूस आणि सापाचे युद्ध झाले आणि मुंगसाने सापाला मारून टाकले.
बगळ्याला वाटले की आता आपण सुरक्षित आहोत. पण मुंगूस तिथेच थांबला नाही. त्याने झाडावर पाहिल्यानंतर त्याला बगळ्यांची अनेक कोमल पिल्ले आणि अंडी दिसली. सापाला मारल्यानंतर मुंगसाने एक-एक करून सर्व बगळ्यांचा आणि त्यांच्या पिल्लांचा नायनाट केला.
ज्या मुंगसाला सापाचा शत्रू म्हणून बोलावले होते, तोच आता बगळ्यांचा काळ बनला.
बोध (Moral):
“उपायं चिन्तयन् प्राज्ञः अपायमपि चिन्तयेत् ।” अर्थात: उपाय शोधताना त्यापासून होणाऱ्या अपायाचा (नुकसानाचा) देखील विचार करावा. संकटातून सुटण्यासाठी अशी कोणतीही कृती करू नये, जी भविष्यात त्याहूनही मोठे संकट निर्माण करेल.
Leave a Reply