दिल्लीच्या सिंहासनावर एके काळी अकबर बादशहा राज्य करत होता. त्याचा दरबार न्याय, सत्य आणि विवेकासाठी ओळखला जात असे. या दरबारातील सर्वांत बुद्धिमान, चतुर आणि प्रसंगावधान राखणारा मंत्री म्हणजे बिरबल. लोकांचा विश्वास होता की बिरबलासमोर गेले की खोटेपणा फार काळ टिकत नाही.
एके दिवशी दरबारात दोन व्यापारी भांडत आले. पहिला व्यापारी म्हणाला,
“महाराज, या माणसाने माझ्याकडून मोठी रक्कम उसनं घेतली होती, पण आता तो पैसे परत देत नाही.”
दुसरा व्यापारी ताबडतोब म्हणाला,
“महाराज, मी याच्याकडून कधीच पैसे घेतले नाहीत. हा माझ्यावर खोटा आरोप करत आहे.”
अकबर बादशहा गोंधळात पडला. दोघेही आत्मविश्वासाने बोलत होते. तेवढ्यात पहिला व्यापारी म्हणाला,
“महाराज, माझ्याकडे साक्षीदार आहे.”
त्याने एक माणूस पुढे आणला.
तो साक्षीदार म्हणाला,
“हो महाराज, मी स्वतः पाहिलं आहे. या माणसाने पैसे घेतले होते.”
दरबारातील अनेक मंत्री त्या साक्षीदाराच्या बोलण्यावर विश्वास ठेवू लागले. पण बिरबल शांतपणे सगळं निरीक्षण करत होता. त्याच्या लक्षात आलं की साक्षीदार खूप घाईघाईने बोलत होता आणि वारंवार आरोपीकडे पाहत होता.
बिरबल पुढे आला आणि म्हणाला,
“महाराज, मला या साक्षीदाराला काही प्रश्न विचारायचे आहेत.”
बिरबलाने विचारले,
“तू ही घटना नेमकी कुठे पाहिली?”
साक्षीदार म्हणाला, “शहराबाहेरील बाजारात.”
बिरबलाने पुन्हा विचारले,
“त्या वेळी दिवस होता की रात्र?”
साक्षीदार म्हणाला, “दिवस.”
बिरबल हसला आणि म्हणाला,
“महाराज, या साक्षीदाराचं बोलणं खोटं आहे.”
अकबर आश्चर्याने म्हणाला,
“ते कसं?”
बिरबल शांतपणे म्हणाला,
“महाराज, शहराबाहेरील बाजार फक्त संध्याकाळनंतर भरतो. दिवसा तिथे बाजारच नसतो. त्यामुळे हा माणूस तिथे काहीच पाहू शकत नाही.”
हे ऐकताच साक्षीदार गडबडला. त्याच्या चेहऱ्यावर भीती स्पष्ट दिसू लागली. अखेरीस त्याने मान खाली घातली आणि कबूल केले की त्याने खोटं साक्ष दिली होती.
अकबर बादशहा संतप्त झाला. त्याने खोटा साक्षीदार आणि खोटा आरोप करणाऱ्या व्यापाऱ्याला योग्य शिक्षा दिली आणि निरपराध व्यापाऱ्याला मुक्त केले.
अकबराने बिरबलाचे कौतुक करत म्हटले,
“बिरबल, तुझ्या सूक्ष्म निरीक्षणामुळे आज मोठा अन्याय टळला.”
WhatsApp
Facebook
Twitter
Leave a Reply