Tag: Mitra-bheda

एका नगरात एक दरिद्री पण अत्यंत सदाचारी ब्राह्मण राहत होता. त्याच्याकडे उपजीविकेचे कोणतेही साधन नव्हते. त्याच्या एका यजमानाने त्याला दया येऊन दोन बैल दान दिले. ब्राह्मणाने अतिशय कष्टाने गवत आणि धान्य भरवून त्या बैलांना धष्टपुष्ट केले. त्याच्या गुबगुबीत बैलांवर एका चोराची नजर पडली. चोराने विचार केला, “आज रात्री मी या ब्राह्मणाचे हे दोन्ही बैल चोरून…

एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती, म्हणून त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर पाळले होते. राजा त्या वानरावर इतका विश्वास ठेवायचा की, त्याने त्याला आपल्या शयनकक्षात (बेडरूममध्ये) येण्या-जाण्याची पूर्ण मुभा दिली होती. इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण हे वानर राजाच्या अगदी जवळ असायचे. एके दिवशी दुपारी राजा गाढ झोपला होता.…

एका नगरात एक व्यापारी राहत होता. त्याच्याकडे अनेक उंट होते, ज्यांचा वापर तो माल वाहून नेण्यासाठी करायचा. त्या कळपात एक मूर्ख आणि उनाड उंट होता. तो नेहमी कळपापासून दूर फिरायचा आणि मनाला येईल तसे वागायचा. व्यापाऱ्याने त्या उंटाची ओळख पटावी आणि तो हरवू नये, म्हणून त्याच्या गळ्यात एक मोठी आणि खणखणीत घंटा बांधली. त्या उंटाला…

एका नगरात मणिभद्र नावाचा एक अत्यंत प्रामाणिक आणि दयाळू व्यापारी राहत होता. दुर्दैवाने, व्यापारात नुकसान झाल्यामुळे तो गरीब झाला. आपली संपत्ती गेल्यामुळे तो खूप दुःखी झाला आणि त्याने विचार केला की, “अशा दारिद्र्यात जगण्यापेक्षा मरण आलेले बरे.” त्या रात्री मणिभद्रच्या स्वप्नात एक जैन साधू (क्षपणक) आला. तो म्हणाला, “हे श्रेष्ठी, तू घाबरू नकोस. मी तुझ्या…

एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती. त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर (माकड) पाळले होते. राजा त्या वानरावर खूप विश्वास ठेवत असे. ते वानरही राजाशी खूप एकनिष्ठ होते. राजाने त्याला इतकी मोकळीक दिली होती की, ते वानर राजाच्या शयनकक्षातही (बेडरूममध्ये) कधीही जाऊ शकत असे. राजाचे इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण…

एका नगरात जीर्णधन नावाचा एक व्यापारी राहत होता. व्यापारात मोठं नुकसान झाल्यामुळे तो दुसऱ्या देशात जाऊन नशीब आजमावण्याचा विचार करू लागला. त्याच्याकडे पूर्वजांपासून चालत आलेला एक प्रचंड जड, एक हजार पल (सुमारे ५० किलो) वजनाचा लोखंडाचा तराजू होता. तो तराजू सोबत नेणं अशक्य होतं, म्हणून त्याने तो आपल्या लक्ष्मण नावाच्या मित्राकडे गहाण ठेवला आणि तो…

एका जंगलात पिंगलक नावाचा एक शक्तिशाली सिंह राहत होता. त्याचे दोन चाकर होते—एक कावळा आणि एक कोल्हा. हे तिघेही मिळून शिकार करायचे. एकदा शिकारीच्या दरम्यान सिंहाच्या पायाला मोठी जखम झाली, ज्यामुळे त्याला धावणे किंवा शिकार करणे अशक्य झाले. अनेक दिवस तिघेही उपाशी राहिले. कावळा आणि कोल्हा विचार करू लागले की, जर सिंहाने काही खाल्ले नाही,…

एका विस्तीर्ण वडाच्या झाडावर एक हंस राहत होता. तो दिसायला अत्यंत शुभ्र, शांत आणि विवेकी होता. त्याच झाडाच्या एका ढोलीत एक घुबड राहायला आले. दोघांची ओळख झाली आणि हळूहळू त्यांच्यात मैत्री झाली. हंस दिवसा अन्नाच्या शोधात बाहेर जायचा आणि घुबड रात्री बाहेर पडायचे, तरीही फांदीवर बसून ते गप्पा मारत असत. एके दिवशी एक शिकारी त्या…

एका विस्तीर्ण वडाच्या झाडावर चटका (चिमणी) आणि तिची पत्नी सुखाने राहत होते. चिमणीने नुकतीच अंडी घातली होती आणि ते दोघे आपल्या पिल्लांच्या आगमनाची वाट पाहत होते. एके दिवशी प्रचंड उष्णतेमुळे एक मदोन्मत्त हत्ती पिसाळल्यासारखा त्या झाडापाशी आला. त्याने आपल्या ताकदीच्या नशेत त्या वडाच्या झाडाच्या फांद्या तोडायला सुरुवात केली. दुर्दैवाने, ज्या फांदीवर चिमणीचे घरटे होते, ती…

एका मोठ्या जलाशयात तीन मासे राहत होते. त्यांची नावे त्यांच्या स्वभावानुसार होती: १. अनागतविधाता (जो येणाऱ्या संकटाचा आधीच विचार करतो). २. प्रत्युत्पन्नमती (ज्याची बुद्धी संकटाच्या वेळी तत्काळ उपाय शोधते). ३. यद्भविष्य (जो नशिबावर विसंबून राहतो आणि म्हणतो, “जे व्हायचे आहे ते होईलच”). एके दिवशी संध्याकाळी त्या जलाशयावरून काही कोळी (Fishermen) जात होते. त्यांनी पाहिले की…