Tag: मराठी साहित्य

( दोहा ) स्वह्रदय फाडुनि निज नखरींचिवट तयाचे दोरकाढुनि, गोफण वळितों हीसत्त्वाचा मी चोर ! त्वेषाचा त्या दोरालाघट्ट भरुनियां पीळ,गांठ मारितों वैराचीजी न पीळ दवडील ! वैर तयांला, बसती जेस्तिमितचि आलस्यांतवैर तयांला, पोकळ जेबडबडती तोर्‍यांत ! वैर तयांला, वैरी जेत्यांच्या पायधुळींतलोळुनि कृतार्थ होती जेप्राप्त तूपपोळींत ! वैर तयांला, पूर्वींच्याआर्त्यांचा बडिवारगाउनि जे निज षंढत्वामात्र दाविती फार…

नव्या मनूंतिल नव्या दमाचा शूर शिपाई आहें,कोण मला वठणीला आणूं शकतो तें मी पाहें !ब्राह्मण नाहीं, हिंदुहि नाहीं, न मी एक पंथाचा,तेचि पतित लीं ज आंखडिती प्रदेश साकल्याचा ! खादाड असे माझी भूक,चतकोरानें मला न सूख;कूपांतिल मी नच मंडूक; मळयास माझ्या कुंपण पडणें अगदीं न मला साहे !कोण मला वठणीला आणूं शकतो तें मी पाहें…

हर्षखेद ते मावळते,हास्य निमाले,अश्रु पळाले;कण्टकशल्यें लव वठली; कांहीं न दिसे दृष्टीलाप्रकाश गेला,तिमिर हरपला:काय म्हणावें या स्थितिला ?— झपूर्झा ! गडे झपूर्झा !हर्षशोक हे ज्यां सगळें,त्यां काय कळे ?त्यां काय वळे ? हंसतिल जरि ते आम्हांला,भय न धरुं हें वदण्याला :—व्यर्थीं अधिकचि अर्थ वसेतो त्यांस दिसे, ज्यां म्हणति पिसे,त्या अर्थाचे बोल कसे ?—झपूर्झा ! गडे झपूर्झा…

एक तुतारी द्या मज आणुनी,फुंकिन मी जो स्वप्राणानें,भेदुनि टाकित सगळीं गगनें —दीर्घ जिच्या त्या किंकाळीनें;अशी तुतारी द्या मजलागुनि, अवक्राशाच्या ओसाडींतिलपडसाद मुके जे आजवरीहोतिल ते वाचाल सत्वरीफुंक मारीतं जीला जबरी —कोण तुतारी ती मज देइल ? सारंगी ती सतार सुन्दरवीणा, वीनहि, मृदंग, बाजा,सूरहि, सनई, अलगुज माझ्या —कसचीं हीं हो पडतिल काजा ?एक तुतारी द्या तर सत्वर.…