Tag: मराठी कथा
-

बादशहाचे स्वप्न
एके दिवशी सकाळी बादशहा अकबर दरबारात आले — पण त्यांचा चेहरा उतरलेला होता. डोळे जड होते, कपाळावर आठ्या होत्या. रात्री नीट झोप झाली नव्हती हे स्पष्ट दिसत होते. दरबारात बसल्यावर ते थोडे अस्वस्थ वाटत होते. बिरबलाने विचारले — “जहाँपनाह, आज आपण ठीक नाही दिसत — काय झाले?” बादशहाने सांगितले — “बिरबल, रात्री एक विचित्र स्वप्न…
-

अंधांची यादी
अकबर बादशहाच्या दरबारात एक दिवस खूपच मजेशीर घटना घडली. त्या दिवशी बादशहा खूप उत्साहात होते. त्यांना अचानक एक विचित्र कल्पना सुचली. ते बिरबलाला म्हणाले, “बिरबल, मला या शहरातील सर्व आंधळ्या माणसांची यादी तयार करून दे. किती आंधळे लोक आपल्या शहरात राहतात ते मला जाणून घ्यायचे आहे.” बिरबलाने शांतपणे मान डोलावली आणि म्हणाला, “जहाँपनाह, आपली आज्ञा…
-

कवी आणि बिरबल
दिल्लीच्या दरबारात विद्या, कला आणि काव्याला फार मोठा मान होता. न्यायप्रिय आणि कलाप्रेमी अकबर बादशहा दरबारात नेहमी कवी, गायक आणि विद्वानांना आमंत्रित करत असे. त्याच्या नवरत्नांपैकी सर्वांत बुद्धिमान आणि हजरजबाबी मंत्री म्हणजे बिरबल. बिरबल आपल्या शहाणपणामुळे जितका प्रसिद्ध होता, तितकाच तो नम्रतेसाठीही ओळखला जात होता. एके दिवशी दरबारात एक नवीन कवी आला. त्याने स्वतःची फारच…
-

मका आणि गाढव
एके दिवशी बादशहा अकबर आपल्या काही विश्वासू मंत्र्यांसोबत शेताकडे फिरायला गेले होते. बिरबलही सोबत होता. वाटेत एक मोठे मक्याचे शेत होते. शेत हिरवेगार होते — मक्याची ताजी कणसे लुसलुशीत दिसत होती. वारा आला की मक्याची पाने सळसळत होती. बादशहा शेताजवळ थांबले. त्यांनी एक ताजे कणीस तोडले आणि खाल्ले. मका खूपच गोड आणि चविष्ट होता. ते…
-

मैत्रीचे नाते
एके दिवशी बादशहा अकबर दरबारात बसले होते. दरबार शांत होता. कोणतेही खटले नव्हते, कोणतेही महत्त्वाचे काम नव्हते. बादशहाचे मन विचारमग्न होते. अचानक बादशहाने बिरबलाकडे वळून विचारले — “बिरबल, मला एक सांग — खरी मैत्री म्हणजे काय? आणि या जगात खरे मित्र किती असतात?” दरबारातील मंत्री हे ऐकून एकमेकांकडे पाहू लागले. काहींनी उत्तर देण्याचा प्रयत्न केला…
-

कृतघ्न मनुष्य
एका जंगलात एक यज्ञदत्त नावाचा ब्राह्मण राहत होता. एकदा तो प्रवासाला निघाला असताना त्याला वाटेत एक खोल विहीर दिसली. त्या विहिरीत एक वाघ, एक वानर, एक साप आणि एक माणूस पडलेले होते. त्यांना पाहून ब्राह्मणाला दया आली. त्याने प्रथम वाघाला बाहेर काढले. वाघाने ब्राह्मणाचे आभार मानले आणि सावध केले की, “महाराज, या विहिरीत जो माणूस…
-

विणकर आणि राजकन्या (विष्णूचे रूप घेतलेला विणकर)
एका नगरात दोन मित्र राहत होते—एक विणकर आणि एक सुतार. एके दिवशी त्यांनी राजवाड्यात एका उत्सवादरम्यान सुंदर राजकन्येला पाहिले. राजकन्येचे सौंदर्य पाहून विणकर तिच्या प्रेमात पडला. तो इतका व्याकुळ झाला की तो आजारी पडला आणि त्याचे जेवणखाण सुटले. आपल्या मित्राची ही अवस्था पाहून सुतार मित्राने त्याला मदत करण्याचे ठरवले. सुताराने आपल्या कौशल्याने लाकडाचा एक गरुड…
-

बुद्धिवान ससा आणि सिंह
एका घनदाट जंगलात भासुरक नावाचा एक अतिशय शक्तिशाली आणि क्रूर सिंह राहत होता. तो केवळ भूक भागवण्यासाठीच नाही, तर मनोरंजनासाठी देखील दररोज अनेक निरपराध प्राण्यांची शिकार करायचा. यामुळे जंगलातील सर्व प्राणी भीतीच्या छायेत होते. शेवटी, सर्व प्राणी एकत्र आले आणि त्यांनी सिंहासमोर एक प्रस्ताव ठेवला. ते म्हणाले, “महाराज, आपण असेच प्राण्यांना मारत राहिलात, तर लवकरच…
-

बगळा आणि खेकडा
एका मोठ्या तलावाच्या काठी एक वृद्ध बगळा राहत असे. म्हातारपणामुळे त्याला आता पूर्वीसारखी मासेमारी करता येत नव्हती. भुकेने व्याकुळ झालेल्या त्या बगळ्याने अन्नासाठी एक कपटी योजना आखली. तो तलावाच्या काठी अगदी उदास होऊन उभा राहिला आणि रडण्याचे नाटक करू लागला. त्याला पाहून एका खेकड्याने विचारले, “बगळे मामा, आज तुम्ही शिकार का करत नाही? असे दुःखी…
-

कावळा आणि साप
एका खूप जुन्या आणि मोठ्या वडाच्या झाडावर कावळ्याचं एक जोडपं आपल्या घरट्यात सुखाने राहत होतं. त्याच झाडाच्या ढोलीत (खोदलेल्या भागात) एक महाकाय आणि दुष्ट काळा साप राहत होता. जेव्हा कधी कावळी अंडी घालायची, तेव्हा कावळे अन्नाच्या शोधात बाहेर गेल्याची संधी साधून तो साप झाडावर चढायचा आणि त्यांची अंडी किंवा पिल्लं खाऊन टाकायचा. हे वारंवार घडू…