Tag: पंचतंत्र कथा
-
कवचधारी उंदीर आणि त्याची मैत्री
एका नगरात चूडाकर्ण नावाचा एक संन्यासी राहत होता. तो रोज भिक्षा मागून आणायचा आणि उरलेले अन्न एका पात्रात (भांड्यात) भरून उंचावर टांगून ठेवायचा. त्याच घरात हिरण्यक नावाचा एक अतिशय हुशार आणि चपळ उंदीर राहत होता. हिरण्यक दररोज उडी मारून त्या उंचावरील पात्रातील अन्न चोरून खायचा. चूडाकर्ण त्याला हाकलण्यासाठी सतत लाकडाने भांड्यावर टपल्या मारत असे, पण…
-
कृतघ्न सिंह
एका घनदाट जंगलात एक सिंह राहत होता. एकदा शिकार करताना एका मोठ्या प्राण्याच्या हाडाचा तुकडा सिंहाच्या घशात अडकला. तो तुकडा इतका घट्ट अडकला होता की, सिंहाला काहीही खाता-पिता येईना. वेदनेने तो विव्हळू लागला आणि त्याचे मरण जवळ आले असे वाटू लागले. तो मदतीसाठी इकडे-तिकडे फिरत असताना त्याला एक सुतारपक्षी (Woodpecker) दिसला. सिंहाने त्याला विनवणी केली,…
-
कोल्हा आणि युद्धाचा नगारा
एका जंगलात गोमायू नावाचा एक भुकेलेला कोल्हा अन्नाच्या शोधात इकडे-तिकडे फिरत होता. फिरता फिरता तो एका जुन्या युद्धभूमीवर पोहोचला. तिथे शांतता होती, पण अचानक त्याला एक प्रचंड मोठा आवाज ऐकू आला— “धम्… धम्… धम्!” तो भयानक आवाज ऐकून कोल्हा थरथर कापू लागला. त्याने विचार केला, “अरे बापरे! हा आवाज तर खूपच मोठा आहे. नक्कीच इथे…
-

दोन तोंडांचा पक्षी
एका विस्तीर्ण झाडावर भारुंड नावाचा एक विचित्र पक्षी राहत होता. त्याचे शरीर एकच होते, पण त्याला दोन डोकी आणि दोन चोची होत्या. जरी त्यांची शरीराची हालचाल एकच होती, तरी दोन्ही डोकी स्वतंत्रपणे विचार करू शकत होती. एके दिवशी त्या पक्ष्याला नदीकाठी फिरताना एक अतिशय मधुर आणि रसाळ अमृतासारखे फळ दिसले. उजव्या बाजूच्या तोंडाने ते फळ…
-

ब्राह्मण आणि खेकडा
एका नगरात ब्रह्मदत्त नावाचा एक ब्राह्मण राहत होता. त्याला काही कामासाठी दुसऱ्या गावी जायचे होते. निघताना त्याच्या आईने त्याला बजावले, “बेटा, प्रवासात कधीही एकटे जाऊ नकोस. सोबत कोणाला तरी घे.” ब्राह्मण म्हणाला, “आई, रस्ता सुरक्षित आहे, मला कोणाची गरज नाही.” पण आईच्या आग्रहाखातर त्याने घरामागच्या विहिरीतून एक खेकडा पकडला आणि तो एका कापूर ठेवण्याच्या डबीत…
-

चोर आणि राक्षस
एका नगरात एक दरिद्री पण अत्यंत सदाचारी ब्राह्मण राहत होता. त्याच्याकडे उपजीविकेचे कोणतेही साधन नव्हते. त्याच्या एका यजमानाने त्याला दया येऊन दोन बैल दान दिले. ब्राह्मणाने अतिशय कष्टाने गवत आणि धान्य भरवून त्या बैलांना धष्टपुष्ट केले. त्याच्या गुबगुबीत बैलांवर एका चोराची नजर पडली. चोराने विचार केला, “आज रात्री मी या ब्राह्मणाचे हे दोन्ही बैल चोरून…
-

राजा आणि मूर्ख वानर
एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती, म्हणून त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर पाळले होते. राजा त्या वानरावर इतका विश्वास ठेवायचा की, त्याने त्याला आपल्या शयनकक्षात (बेडरूममध्ये) येण्या-जाण्याची पूर्ण मुभा दिली होती. इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण हे वानर राजाच्या अगदी जवळ असायचे. एके दिवशी दुपारी राजा गाढ झोपला होता.…
-

उंट आणि घंटा
एका नगरात एक व्यापारी राहत होता. त्याच्याकडे अनेक उंट होते, ज्यांचा वापर तो माल वाहून नेण्यासाठी करायचा. त्या कळपात एक मूर्ख आणि उनाड उंट होता. तो नेहमी कळपापासून दूर फिरायचा आणि मनाला येईल तसे वागायचा. व्यापाऱ्याने त्या उंटाची ओळख पटावी आणि तो हरवू नये, म्हणून त्याच्या गळ्यात एक मोठी आणि खणखणीत घंटा बांधली. त्या उंटाला…
-

अविचारी न्हावी
एका नगरात मणिभद्र नावाचा एक अत्यंत प्रामाणिक आणि दयाळू व्यापारी राहत होता. दुर्दैवाने, व्यापारात नुकसान झाल्यामुळे तो गरीब झाला. आपली संपत्ती गेल्यामुळे तो खूप दुःखी झाला आणि त्याने विचार केला की, “अशा दारिद्र्यात जगण्यापेक्षा मरण आलेले बरे.” त्या रात्री मणिभद्रच्या स्वप्नात एक जैन साधू (क्षपणक) आला. तो म्हणाला, “हे श्रेष्ठी, तू घाबरू नकोस. मी तुझ्या…
-

शापित राजा आणि वानर
एका नगरात एक राजा राज्य करत होता. त्याला प्राण्यांची खूप आवड होती. त्याने आपल्या राजवाड्यात एक वानर (माकड) पाळले होते. राजा त्या वानरावर खूप विश्वास ठेवत असे. ते वानरही राजाशी खूप एकनिष्ठ होते. राजाने त्याला इतकी मोकळीक दिली होती की, ते वानर राजाच्या शयनकक्षातही (बेडरूममध्ये) कधीही जाऊ शकत असे. राजाचे इतर सेवक बाहेर थांबायचे, पण…