Marathi Stories

दिल्लीच्या सिंहासनावर एके काळी अकबर बादशहा राज्य करत होता. त्याचा दरबार न्याय, शहाणपण आणि विद्वत्तेसाठी प्रसिद्ध होता. या दरबारातील सर्वांत बुद्धिमान, चतुर आणि प्रसंगावधान राखणारा मंत्री म्हणजे बिरबल. सामान्य माणसाच्या छोट्या तक्रारीही तो मोठ्या समजून न्याय देत असे. एके दिवशी दरबारात एक गरीब फुलविक्रेता आणि एक श्रीमंत व्यापारी यांच्यात वाद झाला. फुलविक्रेता म्हणाला,“महाराज, मी दररोज…

एके दिवशी बादशहा अकबर दरबारात बसले होते. दरबार भरगच्च होता — मंत्री, विद्वान, सेनापती, दरबारी सगळे उपस्थित होते. बादशहाचा मूड खूपच उत्साही होता. त्यांना आज बिरबलाला एक असा प्रश्न विचारायचा होता ज्याचे उत्तर देणे पूर्णपणे अशक्य असेल. बराच वेळ विचार केल्यानंतर अकबराच्या मनात एक अफलातून प्रश्न आला. अकबराने दरबारात उभे राहून मोठ्या आवाजात आज्ञा केली…

एके दिवशी बादशहा अकबर दरबारात बसले होते. दरबारात सगळे मंत्री, सेनापती आणि विद्वान उपस्थित होते. त्या दिवशी बादशहाचा मूड खूपच खेळकर होता. त्यांना दरबारातील सगळ्यांची बुद्धिमत्ता तपासायची होती — विशेषतः बिरबलाची. अकबराने उठून हातात खडू घेतला. त्यांनी दरबाराच्या फरशीवर एक लांब आणि सरळ रेघ ओढली. मग त्यांनी सगळ्यांकडे पाहिले आणि आज्ञा केली — “या रेघेला…

फार वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे. अकबर बादशहाच्या राज्यात एक अत्यंत श्रीमंत आणि घमेंडखोर जमीनदार राहत होता. त्याचे नाव सेठ धनपतराय होते. धनपतराय स्वतःला खूप हुशार समजत असे. त्याला वाटे की पैशांच्या जोरावर कोणत्याही गोष्टी करता येतात आणि कोणालाही फसवता येते. त्याच्या शेजारी एक साधा आणि प्रामाणिक माणूस राहत होता — रामदास. रामदास गरीब होता पण त्याच्याकडे…

एके दिवशी अकबर बादशहाच्या दरबारात एक विचित्र वाद सुरू झाला. दरबारात वेगवेगळ्या प्रदेशातील मंत्री होते — कोणी फारसी बोलत होते, कोणी हिंदी, कोणी उर्दू, कोणी संस्कृत. प्रत्येकजण म्हणत होता — “माझी भाषा सर्वश्रेष्ठ आहे!” फारसी जाणणारा मंत्री म्हणाला — “फारसी ही राजदरबाराची भाषा आहे — ती सर्वात श्रेष्ठ!” संस्कृत जाणणारा पंडित म्हणाला — “संस्कृत ही…

एके दिवशी अकबर बादशहाच्या दरबारात इराणचा एक राजदूत आला — त्याचे नाव मिर्झा हसन होते. तो अत्यंत विद्वान, घमेंडखोर आणि चलाख होता. त्याने अनेक राजदरबारांमध्ये जाऊन तिथल्या विद्वानांना प्रश्न विचारून गोंधळवले होते. तो स्वतःला जगातील सर्वात हुशार माणूस समजत होता. मिर्झा हसन दरबारात आला आणि ऐटीत म्हणाला — “जहाँपनाह, मी इराणच्या बादशहाचा संदेश घेऊन आलो…

एके दिवशी बादशहा अकबर दरबारात बसले होते. त्यांचा मूड खूपच खेळकर होता. त्यांनी बिरबलाकडे पाहिले आणि एक विचित्र आज्ञा केली — “बिरबल, तू या राज्यात फिरून ये आणि मला सर्वात मूर्ख अशी पाच माणसे शोधून आण! एक आठवड्याच्या आत!” दरबारातील मंत्री मनातून हसले. त्यांना वाटले — हे काम सोपे नाही. मूर्ख कोणाला म्हणायचे? प्रत्येकजण स्वतःला…

एके दिवशी अकबर बादशहाच्या दरबारात एक मजेशीर आणि गुंतागुंतीचे प्रकरण आले. एक गरीब हलवाई दरबारात आला — त्याचे नाव मधुसूदन होते. तो छोटीशी मिठाईची दुकानदार होता. त्याच्या शेजारी एक तेलाचे दुकान होते — त्याचा मालक होता तेलवाला रमाकांत. दोघे एकाच गल्लीत वर्षानुवर्षे व्यवसाय करत होते. मधुसूदन दरबारात आला आणि हात जोडून म्हणाला — “जहाँपनाह, माझ्यावर…

एके दिवशी बादशहा अकबर आपल्या काही विश्वासू मंत्र्यांसोबत राजस्थानच्या एका मोठ्या वाळवंटी प्रदेशातून प्रवास करत होते. बिरबलही त्यांच्यासोबत होता. प्रवास लांबचा होता — उन्हाळ्याचे दिवस होते, सूर्य डोक्यावर होता, वाळू तापली होती. वाऱ्याने वाळूचे लोट उडत होते. प्रवासात थोडी विश्रांती घेण्यासाठी सगळे एका मोठ्या खडकाच्या सावलीत बसले. पाणी पिऊन, थोडा आराम करून सगळे पुन्हा निघण्याच्या…